Bertsozale.eus | Bertsoa.eus | BDB | Bertsoikasgela Bertsozale Elkartea
Bertsoeskolak Bertsoeskolak

Neskazarrari

2019-12-09

Joxepa Antoni "Xenpelar"ek 1902an argitaratutako bertso sorta, Ibaizabal astekarian. Enrique Elitzetxeak "neskazaharrei" buruz esandakoei erantzunez.
PDF
1.
Ez nuben bada pentsamenturik
zuri bersuak jartzeko
bañan lagunak esan dirate
isilik ez egoteko
motiborikan ez degu eman
zu horrela mintzatzeko
ez diran gauzak esan dituzu
diña da minberatzeko.

2.
Ibaizabalen sari txiki bat
irabazteagatikan
gogora etorri zaizun guztiya
esan dezu gugatikan
nik esan behar banu munduan
zaude gaur guregatikan
zu sendatzeko sendagarririk
etzan iñungo botikan.

3.
Zenbait alditan zu sendatzeko
egin ditugu errezuak
pena aundiya ematen zigun
emazte eta gurasuak
zeñek pentsatu zuk gure kontra
horrela jartzia bersuak?
ez gera bada zuk uste dezun
beziñ enbidiosuak.

4.
Gu ernegatzen bizi gerala
senargairikan ez-ta
nere lagunen artean behintzat
horrelakorikan ez da
neri sinisten ez badirazu
etxian hasi galdezka
nik baña hobeto emango dizu
Vicentak errespuesta.

5.
Zure amigo batek esan du
neskazar onik ez dela:
horren ederki gure gañean
egin dezute pastela.
Pruebarik asko berak baditu
hori egiya ez dela,
gure moduko persona ez da
esango nuke bestela.

6.
Gazteak monja juan dirala ta
gaur kulpa neskazarrari
zure partetik nahi gaituzula
danok herritik biali
bokazio hori ez bazeukaten
zertako hala ibili?
Lagundutzia zuten etxean
aitari eta amari.

7.
Neskazarraren izenak denak
ditubela ikaratzen
horiyen jabe egiñ ezkero
egongo dela erretzen
zerbait dutenak izanagatik
ez hasteko hoyek hartzen
guretzat beste disparaterik
ez altzaizu gogoratzen?

8.
Eskian dela esan diguzu
gehienan errematia
ezta seguru ezkonduak ere
bide hortara ez juatia.
Ia ikusi degun ezkeroz
gaur zure borondatia
eskusatuko degu jotzia
zure etxeko atia.

9.
Etzait gustatzen religiyoko
gauzak ahotan ibiltzia
errespetoko gauza guztiyak
serio tratatutzia
harriturikan gelditu gera
zu horrela mintzatzia
esperatzen det hoinbesterekin
Enrique, konprenditzia.

10.
Edadetxoko nere lagunak
nahi nituben anparatu
horiyei gusto emateagatik
dizut ordañak bueltatu
nahi badituzu Ibaizabalen
hoyek ere kopiatu
eta saririk ematen badu
gutaz ere akordatu.

 

GERTAERAREN BERRI

Ibaizabal astekariak sariketa bat antolatu zuen, gaitzat "neskazarrak" emanda. Enrique Elizetxeak irabazi zuen, emakumeei buruz handiak esanaz. Ikus sorta, hemen. Enriquek esandakoekin zeharo haserre, inguruko emakumeek bertsotan erantzuteko eskatu zioten Joxepa Antoniri, eta hala idatzi zuen sorta hau. Enriqueri bidali zion eta honek Ibaizabalera zuzendu zuen (ikus PDF-an Enriquek Ibaizabalera bidalitako gutuna). 1902ko maiatzaren 11an argitaratu zen Joxepa Antoniren sorta.

 

OHARRAK - Bertsotan agertzen diren erreferentziak

Enrique Elizetxea gaixorik egona zen eta emakume ezkongabeek zaindu zuten bere gaixoaldian. Gainera, Enriqueren familiako ostatuan etxezaina zen Bixenta ere ezkongabea zen (eta sendian eragin handia zuen emakume hark).

 

SORTA MUSIKATUA

Hitzetik Hortzera saioak Joxepa Antoniren sortako bertsoaldi hautatuak musikatu ditu, Maddalen Arzallusek abestuta.

 

NOR ZEN JOXEPA ANTONI "XENPELAR"?

Hitzetik Hortzera saioak egindako elkarrizketa honetan, Joxepa Antoni Aranberri bertsolariari nor zen ezagutuko dugu, berau ikertu duen Elixabete Perez Gazteluren ahotik.