1864an inauguratu zen Donostian Norteko Trenbidea. Aurrerapen handia izan zen baina, hasiera
hartan ur lurrunezko lokomotora izaki, bere arazoak ere bazituen: “ikatz-jale” ikaragarria zen,
nekez igotzen zituen aldapak eta botatzen zuen ke beltza bagoietan sartzen zen.
Horregatik, trenbidean argindarra sartzeak benetako iraultza ekarri zuen. 1929an gertatu zen.
1931ko sorta honetan Txirritak asmatu zuen azaltzen, zer aldaketa ekarri zuen trenak eta
zer alde dagoen makina ur lurrunak mugitu edo argindarrak mugitu.
