Bertsozale.eus | Bertsoa.eus | BDB | Bertsoikasgela Bertsozale Elkartea
Bilaketa lupa Bertsoeskolak Bertsoeskolak

Apexa eta lorea

Apexa (edo tximeleta) eta lorearen arteko maitasuna agertzen du. Goizero, eguzki argitan, tximeleta hegan joaten da lorez lore eta iluntzean, eguzkia sartzean, itzuli egiten da hain maitea duen lorearengana. Loreak ere nahi luke apexarekin hegan joan baina lurrari lotuta dago. Behin, ordea, haize kolpeak jo zuen, gaizto… Apexa eta lorea elkarri hizketan entzungo ditugu, hika. Bertso sorta hau 1862ko Lore Jokoetan aurkeztu zuen Elizanburuk.
1.
Neguaz primadera
zenean jabetu
sasi baten hegian
apexa zen sortu
leku berean baitzen
lorea gertatu
gaixoek elgar zuten
bihotzez maitatu!
2.
Iguzkiak ihintza
histen duenean
apexa doa beti
hegalez airean
nahi luke loreak
segitu bidean
girtainak zertako du
gelditzen lurrean.
3.
LOREA
Nere besoak ditik
ihintzak zerratzen
ondikotz! Iguzkiak
goizean urratzen!
Zertako haiz hi beti
nitarik urruntzen?
Hi guan eta badakik,
nigarrez nauk urtzen.
4.
APEXA
Zertako nigar egin,
o lili maitea?
Egunaz iguzkia
dun nere jabea
goizetik lorez lore
dinat nik bidea
iguzkia sartzean
beti naun hirea....
5.
LOREA
Goiz guziez adio,
arratsean agur
egunak luze dituk
gauak aldiz labur
nere nigarrez otoi
ez hadila samur
zeren hire galtzeaz
beti nauk ni beldur...
6.
Iguzkiak, goiz batez,
zenean agertu
lorearen besoak
zituen urratu
bi maitek zutenean
elgar besarkatu
apexak haizeari
hegalak hedatu.
7.
Haize bihotz gabea
zertako herritik
eraman duk apexa
mendien gainetik?
Zertako duk urrundu
maitearenganik?
Hegazti gaixo horrek
ez zian hobenik.
8.
Apex hegal flakoa,
geldi hadi, geldi
utziz bozkarioa,
doluan sar hadi:
Zertako haiz fidatu
haize gaixtoari?
Lorearen gainera
lurra duk itzuli!
9.
APEXA
Maitia kausitzen haut
lurrez estalia!
Jainkoak bereganat
deitu hau, lilia!
Hi lurreko hindudan
sosegu guzia;
hil haiz! Orai neretzat
deus ez dun bizia.
10.
Oraino iguzkia
zohan inguruan
apexa zenean hil
bere sor lekuan...
Izan baitzuen aski
zorigaitz munduan
agian lorea du
kausitu zeruan!