A-tik Z-ra, hitz ezkutua zein den igarri beharko dugu; hitz ezkutua KIROL bat da, edota kirolari lotutako hitz bat. Kopla doinuan puntua jarriko zaigu, hitzari buruzko pista emanez. Puntua erantzun beharko dugu, hitz ezkutua asmatuz; erantzun zuzenak errimatu egiten du! Karta jokoan A-tik Z-ra 7 multzo daude (kolorez bereizita).
Andoni Egaña aitona xahar aberatsa da eta bere herentzia nori utzi erabaki behar du: alabari (Maialen Lujanbiori) edo-ta semeari (Sebastian Lizasori). Horretarako elkarrizketan ariko da bakoitzarekin, galdera-erantzunetan.
40 urteko aldea dute Xabat Illarregik (2001) eta Andoni Egañak (1961). Bakoitzaren egunerokoaz, kezkez, bizitzeko moduez jardungo dute, galdera-erantzunetan.
Irudi bat erakutsiko diete, ezkutuan, bertsolariei. Bertsolariek deskribatzen dutena, marraztu egin beharko dute komikilariek.
Txaber eta Onintza lagunak dira. Bidaiatzea gustuko dute eta beti joan izan dira urruneko herrialdeetara. Euskal Herria ezagutzen ez dutela-eta, aurten alderik alde zeharkatzeko plana egin dute. Bidaiaren erdi-aldera harrituta daude, ze ezezaguna zaien etxekoa.
"Galdu eta irabazi" sortan baliatutako oinak idatziko ditugu arbelean: bertso bakoitzeko 4 oinak idaztean, saiatuko gara oin zerrenda hori luzatzen, ahal beste. Behin zerrendak osatuta, puntutan egingo dugu: kirol lehiaz ariko gara gu ere, "Urxo xuri pollit" bat doinuaz.
Ipuin kontalaria da Alaia eta publikoan eserita dagoen haurra da Jexux Mari. Hasi da Alaia ipuina kontatzen eta, minutuero, komentarioak eta galderak egiten dizkio Jexux Marik: "Eta hori zergatik?", "Baina katagorriek ez dute hitz egiten...".
Kopla sorta osatuko dugu. Kopla bakoitzean, bigarren puntu egokia zein den asmatu beharko dugu; aldiro hiru aukera emango zaizkigu, eta horietan neurriz egoki datorrena azpimarratuko dugu. Kontuz hankaluzerik/hankamotzik egin gabe! Fitxa gelaratzeko, bi formatu ditugu aukeran: orrialde bakarrean kopla sorta osoa izatea bistan, edo orrialde bakoitzean kopla bat osatzea (formatu handian gelaratzeko).
Jon Maia sukaldari ospetsua da, eta bezero bakoitzari bere izaeraren araberako platera asmatzen dio. Gustatuko ote zaie?
Aldiro, talde osoak kide bati botako diogu kopla: lagun hori zertan den ona esanaz. Kopla denak entzuten dituenean, bere erantzuna botako digu. Ondoren, taldeko beste kide bati botako diogu denok kopla. Horrela, txandan txandan, kide denok guri buruzko koplak entzun eta gure erantzuna bota arte. Horretarako, aukeran emango zaizkigu oin bikoteak.
Gutako bat irakaslea izango da eta, atzeko bertsolariak, bere ikasleak izango dira. Irakasleak gelako ordezkaria hautatu behar du, atzeko ikasleen artean. Ikasle bakoitzak bere izaera berezia du (atzeko bertsolari bakoitzari bere rola zehaztuko zaio): ikasle lotsatia, despistatua, pailazoa, ikastuna, guaia, sasijakintsua. Irakasleak atzeko ikasle bakoitzari kopla botako dio, ordezkari hautatuko duen ala ez esanez; horretarako 2 oinak izango ditu eskura. Gero, atzeko ikasle bakoitzak bere erantzuna botako du, kopla sortzeko bere 2 oinak papertxoan idatziz.
Atzekoei kantatzeko ariketa egingo dugu, bat-batean. Horretarako gaia emango zaigu eta atzeko bakoitzari kopla bana botatzeko 2 oinak ere emango zaizkigu. Gero, atzekoek erantzun egin beharko dute beste kopla banarekin; atzekoek, nahi badute, euren erantzuneko kopla sortzeko, erabiliko dituzten 2 oinak papertxo batean idatzi ditzakete.
Ofizioka aritzeko gaia emango zaigu, bakoitzari pertsonaia edo rol bat zehaztuz (A eta B). Pertsonaia bakoitzak 2 oinen zerrenda izango dugu eskura, kopletan sortu dezagun elkarrizketa.
8ko txikian puntutan ariko gara, progresioan. Lehenik, puntu erdiak osatzen (6ak emanda). Ondoren, lehen puntua emana izango dugu eta puntutan jarrai dezagun 3 oinak izango ditugu begibistan.
Karta jokoaz ariko gara. Mahai gainean fruten marrazkiak dituzten kartak jarriko ditugu, bistan. Gainerako kartetan, aldiro puntua jarriko zaigu, fruta baten pista emanaz; guk, zein fruta den topatu beharko dugu irudien artean. Adi! Erantzun zuzenak (fruta izenak) errimatu egiten du-eta! Karta eskuratzeko, puntua erantzun beharko dugu (fruta izena oin gisa erabiliz).
Karta jokoaz ariko gara. Kartan egokitu zaigun pertsonaiari buruzko pistak emango ditugu, koplatan, puntuari erantzunez. Ea gure saioaren amaieran, entzuleek asmatzen duten zein pertsonaia den! Kopla doinuan, aldiro puntua jarriko zaigu, gure pertsonaiari buruzko galderak eginez; guk erantzun egin beharko diogu galderari, pistak emanez. Gure erantzuna sortzeko, oina ere emango zaigu.
Karta jokoaz ariko gara. Kartan egokitu zaigun objektuari buruzko pistak emango ditugu, bi kopletan. Ea entzuleek asmatzen duten zer den! Koplak sortzeko, lehen puntua emango zaigu eta guk bigarren puntua sortu dezagun, bi oin emango zaizkigu aukeran. Adi: gure azken koplak errimatu egingo du-eta, erantzun zuzenarekin.
Karta jokoaz ariko gara. Kartan egokitu zaigun lanbideari buruzko pistak emango ditugu, bi kopletan. Ea entzuleek asmatzen duten zein lanbide den! Koplak sortzeko, oin bikoteak emango zaizkigu. Adi: gure azken koplak errimatu egingo du-eta, erantzun zuzenarekin.
Karta jokoaz ariko gara. Kartan egokitu zaigun animaliari buruzko pistak emango ditugu, bi kopletan. Ea entzuleek asmatzen duten zein animalia den! Koplak sortzeko, oin bikoteak emango zaizkigu. Adi: gure azken koplak errimatu egingo du-eta, erantzun zuzenarekin.
Doinu antologia, 4 urratsetan lantzeko. Neurriak: Kopla txikia, kopla handia, 3 puntuko kopla, 8ko txikia, 8ko handia, 10eko txikia, 10eko handia eta neurri bereziak.
16-18 urteko ikasleekin lantzeko bertso sorten antologia. Bat-batean jarduteko baliagarriak izango zaizkigun doinuak ere ikasiko ditugu bertso sorta hauen bidez. Iraganeko bertsolariak, pasadizoak eta historiako gertaerak zein egungo bertsolariak eta gaiak lantzeko bide ere emango digute.
14-15 urteko ikasleekin lantzeko bertso sorten antologia. Bat-batean jarduteko baliagarriak izango zaizkigun doinuak ere ikasiko ditugu bertso sorta hauen bidez. Iraganeko bertsolariak, pasadizoak eta historiako gertaerak zein egungo bertsolariak eta gaiak lantzeko bide ere emango digute.
12-13 urteko ikasleekin lantzeko bertso sorten antologia. Bat-batean jarduteko baliagarriak izango zaizkigun doinuak ere ikasiko ditugu bertso sorta hauen bidez. Iraganeko bertsolariak, pasadizoak eta historiako gertaerak zein egungo bertsolariak eta gaiak lantzeko bide ere emango digute.
9-11 urteko ikasleekin lantzeko bertso sorten antologia. Bat-batean jarduteko baliagarriak izango zaizkigun doinuak ere ikasiko ditugu bertso sorta hauen bidez. Iraganeko bertsolariak, pasadizoak eta historiako gertaerak zein egungo bertsolariak eta gaiak lantzeko bide ere emango digute.
Oholtzara irten diren ikasleak binaka jarri dira eta 2 oinak eman dizkiete. Entzun ditzagun kopletan bat-batean!
Bertsolari batek pistak eman eta ea besteak hitz ezkutua asmatzen duen... Jolas dezagun guk ere!
Hitz egin dezagun nork gure buruaz: gure zaletasun, bertute eta ajeez! Koplatan, galdera-erantzunetan ariko gara. Jarritako puntuari erantzungo diogu, kolpe bakarrean. Bi oin aukeran emango zaizkigu, egokien datorkiguna hautatu dezagun.
COVID-aren harira dauden neurriekin, Olentzerok etortzerik izango duen kezkatuta daude Onintza eta Unai. Bideo-dei bidez Olentzerorekin jarri dira harremanetan. Ikus ditzagun galdera-erantzunetan!
Puntuan esango zaigu asmakizuna, guk puntuari erantzunez zer den esan dezagun. Erantzun zuzenak errimatu egiten du. Ezin asmatu bagabiltza, bigarren pista soinua entzutea izango da!
Puntuka galdera-erantzunak eginez, pertsonaia ezkutua nor den igarri beharko du Irati Majuelok. Jokin Altuna pilotaria da... Ea pista onak emanez laguntzen dion Ander Perezek. Jolastuko al dugu guk ere?
Asmakizunetan jolastuko dugu, "Ikusi nuanean" doinuaz, puntu erantzunetan. Irakasleak pentsatuko du pertsonaia edo objektu bat eta guk zer den igerri beharko dugu. Horretarako, guk puntu batean galdera botako diogu eta berak erantzungo digu, pistak emanez. Ea asmatzen dugun zer den!
Bertsolariak zein den pertsonaia ezkutua asmatu beharko du, kantukideei galderak eginez. Algara ederrak egin zituen publikoak...
Karta jokoaz ariko gara. Karta bakoitzean marrazki bat dugu; irudi horrek zein hitz adierazten duen pentsatu beharko dugu. Irudien artean, errimatzen duten bikoteak topatu beharko ditugu. Bi oin horiekin kopla bota ezkero, bi kartak guretzat! Ea nork eskuratzen dituen karta gehien...
Andoni gastronomiako kritikaria da. Sebastianen jatetxera sartu, bazter guztiak miatu eta galdezka hasiko zaio Sebastiani, zorrotz... Ez dago ixilik egoteko txefa! Ikusi nuanean doinuan, galdera erantzunetan egindako saio ederra.
Gurasoak asteburu pasa joan dira eta anaia eta biok gaude etxean bakarrik... Zer gertatuko ote da? Koplaz kopla, istorio bat kontatuko dugu, ea nora garamatzan bideak! Horretarako, lehen puntua eta oina emango zaigu.
Errimategi bakoitzarekin, ariketa hauek egin genitzake: Kopla txikian puntu erdika, kopla txikian oina emanda puntu bat sortzen, 2 oinak emanda, zortziko txikian puntu erdika, 5 hitz konkretuak, 8 oin emanda eta loreak.
Kopla sorta bat entzungo dugu, etxeko animaliei buruz. Ea kopla bakoitzean antzematen dugun, hankaluzerik ala hankamotzik baden.
Bertsolariek publiko artera jeitsi eta lortu beharko dute norbaitek irrintzi bat botatzea, beste norbaitek 50€ko biletea ematea, eta sinadura bat marraztea bertsolarien gorputzean. Lortuko ote dute?
Karta jokoaz, asmakizunetan jolastuko dugu. Emozio bat emango zaigu, koplan deskribatu dezagun. Ea entzuleek asmatzen duten zein emozio den!
Zerk jartzen gaitu sutan gori-gori? Eta zer egin genezake halako egoeratan? Binaka jarri eta egin dezagun koplatan! Lagun batek, zerk haserrearazten gaituen egoera bat deskribatuko du. Beste lagunak, horrelakoetan zer egin genezakeen proposatuko du.
Maddi Sarasuaren kopla sorta, nahas-mahasean emango zaigu. Orri zati bakoitzean, puntu bat emango zaigu. Guk bi puntu lotuz, koplak osatu beharko ditugu. Puntuak xuxen lotzeko, adi errimari eta esaldien zentzuari!
Kopla sorta osatuko dugu. Ematen zaizkigun aukeren artean, neurriz egoki datorrena azpimarratuko dugu. Kontuz hankaluzerik/hankamotzik egin gabe! Fitxa gelaratzeko, bi formatu ditugu aukeran: orrialde bakarrean kopla sorta osoa izatea bistan, edo orrialde bakoitzean kopla bat osatzea (formatu handian gelaratzeko).
Kopla sorta osatuko dugu. Ematen zaizkigun aukeren artean, neurriz egoki datorrena azpimarratuko dugu. Kontuz hankaluzerik/hankamotzik egin gabe! Fitxa gelaratzeko, bi formatu ditugu aukeran: orrialde bakarrean kopla sorta osoa izatea bistan, edo orrialde bakoitzean kopla bat osatzea (formatu handian gelaratzeko).
Lehiaketa egingo dugu, bikoteka. Bion artean, puntutan, kopla bat botako dugu. Gai bat emango zaigu, eta gure koplan gai horri buruz ahalik eta hitz gehien esatea da erronka. Ez dugu errimatu beharrik! Beste bikoteak kopla abesten duenean, aldiz, memoria froga egin beharko dugu: ea euren kopla gogoan hartzeko gai garen. Gure bikotean, bakoitzak puntu bat memorizatu genezake; ea bion artean lortzen dugun gero eurek esanda bezalaxe abestea!
Lehiaketa egingo dugu, bikoteka. Bion artean puntutan ariko gara, kopla doinuan. Gai bat emango zaigu, eta gai horri buruz ahalik eta hitz gehien esatea da erronka. Ez dugu errimatu beharrik!
Bikoteka egingo dute lehiaketa. Gai-jartzaileak emango die heldulekua, eta horren inguruko ahalik eta hitz gehien esan beharko dituzte Habanera doinuan, puntuka.
"Solozabalen gaia" (edo "Txankete") doinuan, puntu erdika ariko gara, baina errimatu gabe. Txandan ariko gara, batek puntu erdia abestu eta albokoak beste erdia bota. Gai bat emango zaigu, eta gai horri lotutako hitzekin bete behar dugu puntua.
Irakasleak lehen puntua abestuko digu eta guk bigarren puntua osatu beharko dugu. Horretarako, ematen zaizkigun hitzak ordenatu beharko ditugu, errimatzen duen hitza (edo oina) amaieran jarriz. Jolas hau formatu handian ere egin genezake: orrialde bakoitzean hitz bat jarrita. Ikasle bakoitzari orrialde bat (hitz bat) emango zaigu eta, zutik jarrita, puntua entzutean erabaki egin beharko dugu nor noren alboan jarri (gure puntua egoki osatzeko).
Maddalen Arzallusen kopla sorta, nahas-mahasean emango zaigu. Orri zati bakoitzean, puntu bat emango zaigu. Guk bi puntu lotuz, koplak osatu beharko ditugu. Puntuak xuxen lotzeko, adi errimari eta esaldien zentzuari!
Bikoteka edo hirunaka jarrita, gure esketxak sortuko ditugu, gero taldearen aurrean antzezteko. Gure antzerkitxoa sortzeko egoera bat emango zaigu: ea zer elkarrizketa errimatu asmatzen dugun, umore punttuaz!
Goxoki dendariak izango gara. Dendara haur bat sartu da eta galderak egin eta galderak egin hasi zaigu. Guk zirtoz erantzungo diogu. Gure esaldi errimatua sortzeko, 3 oin emango zaizkigu aukeran.
Lehen esaldia emango zaigu, guk zirtoa botatzeko. Esaldi errimatua sortzeko erabili genezakeen oina ere emango zaigu.
Zirtoaren lehen esaldia emango zaigu, galdera bat botaz. Guk erantzun errimatua eman behar diogu, zirtoa osatuz. Gure erantzuna sortzeko, esaldia desordenatuta dago (errimatzen duen hitza tartean dela); esaldia berrantolatuko dugu, oina amaieran jarriz eta zirtoa osatuz.
Esaera zaharrak osatu beharko ditugu. Esaeraren lehen esaldia emango zaigu, eta guk bigarren esaldia zein duen identifikatu beharko dugu aukeren artean. Arreta jar dezagun erriman eta esaldiaren zentzuan. Behin esaerak osatuta, bakoitzaren esanahia zein den azaltzeari eta ulertzeari tartea emango diogu.
Karta jokoaz ariko gara. Karta bakoitzean hitz bat dator, irudiaz. Aldiro karta bat hartuko dugu: egokitu zaigun hitza baliatuz, esaldia asmatuko dugu ahoz, bat-batean. Baina baldintza bat dago: hitz hori esaldiaren amaieran jarri behar dugu (oin gisa).
A-tik Z-ra, hitz ezkutua zein den igarri beharko dugu. Kopla doinuan puntua jarriko zaigu, hitzari buruzko pista emanez. Puntua erantzun beharko dugu, hitz ezkutua asmatuz; erantzun zuzenak errimatu egiten du! Karta jokoan A-tik Z-ra 7 multzo daude (kolorez bereizita).
Karta jokoaz egiteko froga jolasa. Zuk kopla batean esaten duzun froga, taldekide batek egin beharko du. Kopla txikian, puntu erdiak sortu beharko dituzu.
Pieza bakoitzaren alde banatan, hitz bat dator; errimatzen duen pieza jarri behar diogu segidan. Jolasa baliatu genezake errimatzen duten hitzak identifikatzeko. Baita zirtoa edo kopla lantzeko ere: pieza jartzerakoan, bi oin horiekin zirtoa sortuz edo kopla botaz.
Karta jokoa. Karta bakoitzean hitz bat dator, irudiaz. Karta jokoan errimatzen duten kartak topatuz, jolas ezberdinak egin genitzake. Oin horiekin sortu genitzake gero zirtoak, koplak zein bertsoak, edo puntutan egin genezake. Ikus hemen jolasteko modu ezberdinak.
Pasaian (Gipuzkoan) herriko festetan, Santiago egunez, zezenak alde egin zuen plazatik eta kalean zebiltzan herritarrek susto galanta hartu zuten; asko zauritu ere bai. Ihesi zihoala, azkenerako zezena arroketara sartu zen eta itsasora salto egin zuen. Herriko zalapartaren berri zabaldu zuen, bertsopaper umoretsu honekin, Xenpelar bertsolariak. Hitzak moldatuta, kantuan eman zuen Mikel Laboak “Bat Hiru” diskoan (1974 Herri Gogoa).
Maritxu eta Bartolo iturrira bidean hasi dira ligatzen, flirtean, maite-jolasean, lore-jokoetan…
"Pello Errota" bertsolariaren alaba zen eta, pitxarra eskuan, sagardo bila sartzen zenean sagardotegian, errespuesta ederrak ematen zituen bertsotan...
Zarauzko ikastolan, 1972-73 ikasturtean, egindako kantua da: Joxean Ormazabal idazlearen bertsoekin eta Imanol Urbietak musikatuta. Kantu ezaguna geroztik, eskola guztietan.
Pasadizo eran kontatuta, ikus ditzagun zirto berriak! Geuk ere asmatu genitzake gero gisa honetako esketxak!
Etorkizun igarleak gara, kristalezko bolaren aurrean. Sartu da bezeroa eta galderak egingo dizkigu bere patuaz; guk zirtoz erantzungo diogu. Horretarako oinak emango zaizkigu aukeran.
Galdera luzatuko zaio, aldiro, bertsolari bati eta honek zirtoz erantzun beharko du. Horretarako, erantzunean baliatzeko oina ere emango zaio aurrez.
