Abstrakzio osoa - diskurtso konplexua
Nerabezaro berantiarrean, pentsamendu formala sendotzen da, eta ikasleek gaitasun handiagoa dute abstrakzio maila altuko ideiak ulertu eta sortzeko. Pentsamendu kritikoa eta metakognizioa garatzen dira, hau da, norberaren pentsamenduaren inguruan hausnartzeko gaitasuna.
Ahozko hizkuntzari dagokionez, ikasleek komunikazio egoera askotara egokitzeko gaitasun handiagoa dute: erregistro formala eta informala bereizten dute, diskurtso koherente eta kohesionatuak sortzen dituzte, eta argumentazio landuagoak egiten dituzte.
Irakaskuntzak autonomia handiagoa sustatu behar du, eta ahozko jarduerak konplexuagoak izan daitezke: aurkezpen akademikoak, eztabaida sakonak, proiektuetan oinarritutako azalpenak, eta abar.
Bertsotarako, ikasleen intereseko gaiak
- Etorkizuna (ikasketak, lana)
- Gizarte eta politika gaiak
- Identitatea, balioak eta ideologia
- Gai globalak (klima aldaketa, teknologia, etika)
- Kultura, artea, pentsamendua
Ahozkotasuna lantzeko irakaskuntza-proposamenak
- Aurkezpen formalak: ikerketa txiki baten emaitzak azaltzea
- Mahai-inguruak / debate sakonak: gai konplexuen inguruan
- Proiektuetan oinarritutako azalpenak: talde-lana + ahozko defentsa
- Inprobisazio gidatua: gai bat eman eta prestaketa laburrarekin hitz egin
Gakoa: autonomia, erregistro egokia eta diskurtso landua
Etapa guztietan zaintzekoak
Etapa guztietan, ahozko hizkuntzaren irakaskuntzak honako hauek uztartu behar ditu:
- input aberatsa (ereduak)
- ekoizpen gidatua → gero eta libreagoa
- interakzio erreala
- akatsen trataera eraikitzailea