Joxepa Iñaxi Elizegi Bengoetxea

Biografia

Joxepa Iñazi, Pello Errotaren bigarren alaba zen, 1864eko urtarrilaren 12an jaio zen Asteasun. Gazte zelarik Ameriketara joan zen, Argentinara; bertan ezkondu eta bertan hil zan. Mikela bere ahizpak "Pello Errotaren bizitza bere alabak kontatua" liburuan ematen du Joxepa Iñaziren berri: "Gure aizpa Joxepa Iñazi senideetan bigarren agenduan, eta bertsotan zekiana zan. Garai artan Astiasuko plazan bi sagardotegi ere baziran. Sagardorik ez genduan etxean, errotan, eta kaletik eramaten genduan. Ni ere joaten nintzan. Ta gure aizpa ori sagardo eske joango zan, da an bi mutilzar bertsotan ari omen ziran. Aitaren gañean-edo ariko ziran, da orduan gure aizpa orrek bertso au bota zien: Bertsotan ari dira bi galtza-jariyo, bat ........... [izenik ezin gogoratuta] bestia Antoniyo, jendia emen dago oik diala meriyo, aita guriarentzat ez dute baliyo. Bañan ogei urtetikan aurrera asko etzuala, Ameriketara joan zan, Argentira-ra. (...) Arek ni ara eraman nai niñun, bañan neri etzitzaidan gogorik egiten, da bakarrik ezin joango nintzala esaten nion. Ta bertsoa ere bialdu zidan: Nere aizpa Mikela nik abixaturik, eztuela etorri nai birian bakarrik, eztet nai eukitzia etxian negarrik, or gelditzen bazer zeretzat alperrik. Nik, berriz, onela erantzun nion: Aizpa, bialtzen dizut orren errespuesta, oraindik ni juatia seguruba ezta, orrenbeste enpeñoz gelditzia gaitz-ta, akaso juango naiz mudakorra naiz-ta." Aita Zavalak ere Auspoa sail nagusiko liburuan jasotzen du Mikelak gogoratutako Joxepa Iñaziren bertsoa: "Bertso geiago ere botako zuan noski be re denboran; bañan len aitatutako oietaz gañera ez degu au besterik arkitu. Beraren aizpa Mikelari jaso genion: «Bein batean, gure aizpa Joxepa Iñazi, Ameriketara joan da bertan il zana, sagardotegian toriatu egin zuten, bertsotan asteko alegia, eta gure aizpa orrek ola kantatu zien: Gogorikan eztaukat, lotsa bestetikan, orra emakumia naizen partetikan; toriatzen banazue aldamenetikan, ederrak aditzeko zaute nigandikan. Ta ori esanda alde egin zuan andik, geiago ez kantatzeagatik» (..)" Irudia: Txakur Gorria Iturria: - Elizegi, Mikela. "Pello Errotaren bizitza bere alabak kontatua". Auspoa; 32. https://www.euskaltzaindia.eus/dok/iker_jagon_tegiak/auspoa/8580.pdf ] - Zavala, Antonio. "Pello Errota: Pedro Elizegi Maiz (1840 - 1919)". Auspoa Sail Nagusia. https://www.euskaltzaindia.eus/dok/iker_jagon_tegiak/auspoa/10264.pdf ] Informazio gehiago: Larrañaga, Carmen. El bertsolarismo: una tradición oral transitada por el género-sexo. https://core.ac.uk/download/pdf/11496115.pdf ]