Bertsozale.eus | Bertsoa.eus | BDB | Bertsoikasgela Bertsozale Elkartea
Bilaketa lupa Bertsoeskolak Bertsoeskolak

Bizkarrondo Ureña, Indalezio

Bizkarrondo Ureña, Indalezio
IzenaBizkarrondo Ureña, Indalezio
JaiotzaDonostia / Gipuzkoa (1831)
Heriotza1876

Biografia

Amaren aldeko aitona andaluza omen zuen, Ayamontekoa (Huelva). Nikolasa Erkizia Makazaga azkoitiarrarekin (1869) ezkondua. Haurra zelarik, jolasean zebilela erori eta aurpegia itxuraldatua geratu zitzaion; hortik datorkio "Moko" izengoitia. Arzuaga zurgindegian egin zuen lan ; gero Antzoki Zaharraren (Printzipal Antzokia) zaindari edo kontserje izan zen. Liberala zen, eta Donostiako liberalen laugarren batailoian gudatu zen II. gerrate Karlistan. 1876ko urtarrilaren 20an, Donostiako bonbaketan zauritu eta handik sei hilabetera hil zen. Ikus: http://klasikoak.armiarma.com/idazlanak/B/Bilintx.htm

Baliabideak

Mota Izenburua Bertsolaria(k) Deskribapena
Bertso jarria Ja-jai! Donostiako Loiola auzoan, erromerian, Bilintxek neska batekin izandako elkarrizketa islatzen du. Sorta honek doinu aldaera asko ditu; horietan bi ezagunenak entzungai ditugu bertan.
Bertso jarria Izazu nitaz kupira Bilintxek, loreek udan ihintza maite duten bezala, maite du neska gazte bat. Neskaren dohainak munduko gauza eder guztiekin konparatuko ditu bertso sortan zehar eta ezkontzeko eskatuko dio. Erreguka amaituko du azken bertsoa: “izazu nitaz kupira!”. Sorta honek doinu aldaera asko ditu; plazan erabiltzen diren bi aldaerak ditugu hemen entzungai, Benito Lertxundi eta Kepa Junkeraren eskutik bata, Kalakan taldearen eskutik bestea.
Bertso jarria Bilintxek Hondarribiko Joxepari eta honen erantzuna Hondarribiko Joxepaz dakigun apurra, Bilintxek jarritako sorta honen bidez iritsi zaigu: "Hondarribi aldian aditzen genduen/ dama bertsolari bat nola bazeguen/ zeinak Euskalerrian parerik ez zuen". Sona haiek egia ote ziren jakin nahian, Joxeparekin probatzera joan zen Bilintx... Joxeparen bertsorik ez zaigu iritsi, ordea, tamalez. Maialen Lujanbiok emango dio errespuesta Bilintxi, Joxeparen ahotik.
Bertso jarria Zaldi baten bizitza (edo Zaldi zuriyarena) Bilintxek hara zer bertso sorta zuzendu zion Joxe Mari kale-garbitzaileari. Zaldia gurdiari tiraka zuela aritzen zen kale garbitzen, eta nonbait ez zion tratu onik ematen animaliari: goseak zeukan, dena azal eta hezur.
Bertso jarria Potajiarena Bilintx Oiartzunen izan zen pilota partidu bat ikusten. Eguerdian sartu da ostatuan bazkaltzera, baina sartu bezalaxe goseak aterako da gajoa... Mahai-buru eseri den apaizak, garbantzu guztiak bere platererako nahi ditu-eta! Unai Agirrek kantatuko dizkigu (Larraitz, 2018-12-21). Bideoa: Anbune.
Bertso jarria Soldadu sartzea Bilintxen bertso sorta, Joseba Tapiak kantu egina "Real politik" diskoan. Bideoan "Gu ta gutarrak" taldearen emanaldian Tapiak eskainia (2008-04-17). Bideoa: Gu ta gutarrak.